iXBRL in het onderwijs: van je cijfers naar je jaarverslag in één omgeving
Vanaf verslagjaar 2027 lever je je jaarverantwoording in iXBRL aan bij DUO. Dat is meer dan een nieuw bestandsformaat. Je jaarverslag wordt één digitaal document dat zowel mensen als systemen kunnen lezen, en dat verandert hoe je het opstelt, controleert en aanlevert.
In oktober organiseerden we een kennissessie over iXBRL voor onze klanten. We merkten dat het onderwerp volop leeft, en dat er veel vragen zijn. In deze blog zetten we de belangrijkste antwoorden op een rij en laten we zien hoe wij het aanpakken in Anago.
Van twee stromen naar één
Nu lever je eigenlijk twee keer aan. Je jaarverslag, de controleverklaring en het aanbiedingsformulier gaan als pdf via Mijn DUO. Daarnaast voer je, of je administratiekantoor, een deel van dezelfde cijfers nogmaals in op het XBRL Onderwijsportaal. Die tweede stap gebeurt na de accountantscontrole, dus die cijfers zijn zelf niet gecontroleerd.
Straks lever je één iXBRL-jaarverslag aan. Elk cijfer krijgt een tag die verwijst naar de OCW-taxonomie, zodat DUO weet wat het is: welk begrip, welke periode en welke eenheid. De tags zitten in hetzelfde document dat de accountant controleert.
Dat jaarverslag gaat in een Report Package: één zip-bestand dat je via Digipoort aanlevert. Daarin zitten:
- het jaarverslag zelf, als één getagd xHTML-bestand
- de controleverklaring van de accountant
- het aanbiedingsformulier van het bestuur
- technische bestanden met de verwijzing naar de taxonomie
Het programma Samen Verantwoorden van DUO en OCW wil zo zorgen voor betrouwbaardere cijfers, geen dubbel werk en één digitaal kanaal voor de hele jaarverantwoording.
Wat verandert er in je proces?
De stappen blijven grotendeels hetzelfde, maar elke stap krijgt er iets bij. De wettelijke deadline van 1 juli blijft staan.
- Opstellen: je tagt je jaarverslag volgens de OCW-taxonomie.
- Interne controle: je controleert ook de tags.
- Accountant: de accountant controleert straks ook de tagging.
- Aanleveren: één Report Package in plaats van een pdf plus het XBRL-portaal.
Samen Verantwoorden noemt drie manieren om dit aan te pakken: rapportagesoftware waarin je het hele jaarverslag maakt, Excel-templates waar de tags al in zitten, of een conversieservice die je verslag achteraf omzet. Alle drie zijn legitiem. Wij kiezen voor rapportagesoftware, zodat iXBRL geen los project aan het eind van het jaar wordt maar onderdeel van je eigen proces.
Zo pakken we het aan in Anago
Wie met iXBRL aan de slag gaat, heeft drie vragen: hoe komen mijn cijfers erin, wie doet het taggen en hoe voorkom ik stress aan het eind? Zo pakken we die aan in de iXBRL-module die we nu bouwen.
Hoe komen je cijfers erin? Je begroting en realisatie staan al in Anago. Het jaarverslag ontstaat dus op de plek waar je cijfers al zijn. Je hoeft niets over te typen of te kopiëren tussen Excel en Word. Dat scheelt werk en voorkomt fouten.
Wie doet het taggen? De tagging op basis van de OCW-taxonomie gebeurt grotendeels automatisch: cijfers komen getagd binnen. Wat niet uit je planning en control komt, zoals de WNT-gegevens, vul je aan en tag je op dezelfde plek. Je hebt geen technische kennis van iXBRL nodig. De taxonomie werken wij elk jaar bij.
Hoe voorkom je stress aan het eind? We controleren je jaarverslag al bij het genereren, niet pas bij het uploaden bij DUO. Ontbreekt er iets of klopt iets niet, dan zie je dat direct en herstel je het terwijl je nog tijd hebt. Daarna stel je het Report Package samen in het formaat dat DUO vraagt.
Je eigen verslag. Je werkt met templates op basis van de standaarden in het onderwijs, maar je past ze helemaal aan. Een extra tabel, een regel opsplitsen of je eigen huisstijl: het blijft jouw verslag. Volgend jaar neem je het verslag van dit jaar als startpunt.
Wij ontzorgen, jij verantwoordt.
De tijdlijn
Landelijk loopt de invoering in drie stappen. In 2026 is het proefjaar, op verslagjaar 2025. In 2027 volgt een overgangsjaar: je kiest zelf tussen de oude en de nieuwe werkwijze voor verslagjaar 2026. Vanaf verslagjaar 2027 is iXBRL verplicht. Of het overgangsjaar doorgaat, maken OCW en Samen Verantwoorden bekend op de ketendag van 8 december.
Onze planning sluit daarop aan. Na de kennissessies maken we van het prototype een volwaardig product. In het tweede kwartaal van 2027 starten we een pilot met de eerste klanten, op verslagjaar 2026 en dus ruim voor de deadline van 1 juli. Zo ben je klaar als de aanlevering verplicht wordt.
Samen bouwen
We bouwen de iXBRL-module samen met onze klanten. In de kennissessies hebben we een prototype laten zien en hun wensen opgehaald. Wat we daarin leren, gebruiken we om de module verder af te maken. En we delen het graag met de sector.
Benieuwd hoe iXBRL er in Anago uitziet? Plan een demo, dan laten we je zien hoe je vanuit je eigen cijfers naar je jaarverslag gaat.
Daan van der Beek
Daan van der Beek is accountmanager bij Anago Education en het vaste aanspreekpunt voor alle vraagstukken rondom de planning- en controlcyclus in het onderwijs.
Benieuwd wat Anago voor jou kan betekenen?
Begroten op basis van wat je weet én wat je data laat zien
Een goede begroting gaat niet alleen over wat je zeker weet. Een goede begroting geeft een zo realistisch mogelijk beeld van wat je verwacht dat er gaat gebeuren. Toch zit daar in het onderwijs een spanningsveld. Op het moment dat de begroting wordt opgesteld, zijn niet alle inkomsten bekend. Subsidies en aanvullende bijdragen worden soms pas later toegekend. Wat we vaak zien is dat inkomsten die nog niet vaststaan, buiten de begroting blijven.
Dat voelt veilig, maar geeft niet altijd het meest realistische beeld van het jaar dat voor je ligt. Kijk niet alleen naar wat vaststaat, kijk naar patronen. Stel dat jouw organisatie een bepaalde subsidie nog niet toegekend heeft gekregen. Op zichzelf is dat reden om voorzichtig te zijn. Maar wat als je die subsidie de afgelopen jaren steeds hebt ontvangen?
Dan heb je meer informatie dan alleen de beschikking die op dit moment wel of niet op tafel ligt. Je hebt ook je eigen realisatie uit eerdere jaren.
Juist die historie verdient een plek in het begrotingsproces. Niet om onzekerheid te negeren, maar om die beter te onderbouwen. Want als een patroon zich meerdere jaren herhaalt, is het de vraag of het realistisch is om bij iedere nieuwe begroting weer vanaf nul te beginnen.
De Haagse Hogeschool moderniseert financiële sturing met Anago
Nieuwe software ondersteunt begroting, forecasting en scenarioplanning in één omgeving
Saxion kiest voor Anago en zet stap naar meer grip op financiën
Financial planning and analysis software vervangt Excel na gewonnen aanbesteding